Tìm hiểu về lễ nhập Kut của người Chăm Bà La Môn tại Ninh Thuận


(Gotrangtri.vn) Người Chăm Bà La Môn khi mất đều được làm lễ hỏa táng. Người Chăm quan niệm rằng khi bộ xương trán được đưa vào Kut thì cũng chính là lúc linh hồn người chết đã được hóa kiếp với tổ tiên và đi vào thế giới vĩnh hằng, thế giới của tổ tiên, dòng họ cùng các vị thần linh.

Hãy cùng Portfolio tìm hiểu lễ nhập Kut của người Chăm trong bài viết sau đây nhé!

1. Nguồn gốc lễ nhập Kut

Quan niệm cõi sống và cõi chết của người Chăm Bà La Môn chính là quan niệm “luân hồi giải thoát” – quan niệm của thời kỳ Vê Đa, chứ không tuân thủ luật “nhân – quả” (trừ những ng­ười thuộc “dòng chôn”), sẽ không chịu sự chi phối của “nghiệp”, “báo” như­ những giáo phái hậu Vê đa. Tuy nhiên, việc giữ lại 9 miếng xương trán sau khi được hỏa táng để linh hồn ng­ười chết lễ nhập kút về với tổ tiên đã ảnh hưởng ít nhiều và phá vỡ tư­ tưởng “luân hồi giải thoát”.

Dọc theo quốc lộ 1A ngang qua Ninh Thuận, Bình Thuận du khách sẽ thấy thấp thoáng những ngôi nhà mái ngói đỏ tươi giữa cánh đồng lúa bao la….Đây chính là nghĩa địa Kut của người Chăm Bà La Môn hay còn gọi là Chăm Ahier.

Sau khi qua đời, thi thể người chết được hon hơn 1 năm, hài cốt sẽ được lấy lên để làm lễ hỏa táng. Riêng phần xương trán sẽ được giữ lại 9 mảnh để làm nghi lễ nhập Kut sau này. 9 mảnh xương trán được gọt giũa nhỏ bằng đồng xu và đựng trong 1 hộp klaong chôn ngoài bìa rừng cho đến ngày làm lễ. Nhà của trưởng tộc sẽ là nơi tập trung những hộp klaong để đưa đến nghĩa địa Kut.

Các tộc họ trong các gia đình phải hội tủ được 15 đến 20 hộp klaong thì mới tổ chức lễ nhập Kut. Trong khoảng thời gian này sẽ mất 5 đến 10 năm. Do đó đây được xem là 1 trong những nghi lễ quan trọng và hiếm gặp trong công đồng người Chăm Bà La Môn. Sau khi lễ tục trong nhà được làm xong, thì đoàn người thân cùng những vị chức sắc sẽ chịu trách nhiệm cho đến nghi lễ cùng rước kiệu “klaong” đến nơi làm lễ.

Phải mất rất nhiều năm và đây là nghi lễ rất quan trọng nên dòng người cùng con cháu trong gia đình sẽ tham gia đông đủ như một ngày hội vậy. Và đây cũng như là một nét văn hóa đặc trưng của công đồng người Chăm tại Ninh Thuận.

2. Lễ hội Kut của người Chăm

Thường những nghĩa địa Kut thường nằm khá xa làng nên đoàn người thường phải di chuyển qua nhiều đoạn đường. Điều tối kị trong lễ nhập Kuts là không được đùng xe để trở kiệu “klaong” ngay khi xuất phát từ nhà trưởng tộc mà tất cả mọi người đều phải đi bộ.

Khi đến được nghĩa địa Kut, những kiệu “klaong” sẽ được xếp ngay ngắn theo thứ bậc, trong lúc chờ các nghi lễ phụ hoàn tất.

Trầu cau chính là vật lễ không thể thiếu trong bất cứ lễ tục nào của cộng đồng người chăm Chăm.

Cùng với trầu cau thì những thịt dê, gà, vịt là những món ăn cúng chính và bắt buộc phải có trong lễ nhập Kut đấy nhé. Tuy nhiên, người Chăm đặc biệt sẽ kiêng cữ thịt heo.

Kut được làm rào và ngăn làm hai chắc chắn, một bên sẽ là dành cho những người chết lành như không bị tật nguyền, bệnh tật và không lấy người ngoại tộc. Một bên còn lại sẽ dành cho những người chết xấu như chết ngoài đường, cơ thể bị tật…

Kiệu “klaong” được trang hoàng rất cầu kỳ, công phu và lộng lẫy bằng những tấm vải thổ cẩm đẹp của làng dệt truyền thống Mỹ Nghiệp đấy nhé.

Những hộp “klaong” sẽ được 1 vị chức sắc làm lễ tẩy uế và sau đó tắm rửa sạch sẽ, rồi được ghi tên với mục đích nhằm tránh nhầm lẫn và tuân theo thứ tự từ lớn đến bé.

Đây là nghi thức tẩy uế và làm lễ của các vị chức sắc trong lễ nhập Kut không thể thiếu của cộng đồng người Chăm.

Khi những nghi thức nhỏ lẻ đã tiến hành xong xuôi, các mảnh xương trán lại được đặt cẩn thận trong hộp “klaong” để chuẩn bị nghi thức quan trọng. Vào lúc 0h, những vị chức sắc cao nhất của dân tộc là Po Adhia sẽ chính thức làm nghi lễ linh thiêng này.

Lúc này chỉ có vị chức sắc và những người ngoài dòng tộc sẽ được tham gia làm lễ, còn những người thân trong gia đình sẽ không được phép đến tham gia. Lễ nhập Kut diễn ra vào đêm khuya vì đó là lúc Po Adhia sẽ hóa thân thành thần Shiva dẫn linh hồn người đã khuất về với dòng họ tổ tiên và đến với thế giới vĩnh hằng kết thúc một vòng đời của người Chăm.

Lễ nhập Kút luôn đ­ược ng­ười Chăm và hệ thống chức sắc tôn giáo rất coi trọng. Lễ nhập Kut diễn ra theo những quy định chặt chẽ, từ hình thức cho đến nội dung đều đ­ược bảo lư­u bằng văn bản cổ của người Chăm và đư­ợc những vị chức sắc Bà La Môn truyền từ đời này sang đời khác.

Nếu bạn muốn tìm hiểu nét đẹp văn hóa truyền thống của người Việt Nam thì nhớ đồng hành cùng gotrangtri.vn nhé. Đồng thời bạn sẽ có cơ hội bắt kịp xu hướng thiết kế nội thất đẹp nhất hiện nay đấy nhé!


https://gotrangtri.vn - Kênh thông tin, mua sắm nội thất uy tín #1 Việt Nam
Tìm kiếm sản phẩm độc giá tốt.

  91 1
Thẻ bài viết: , ,


TẠP CHÍ NỘI THẤT - KIẾN TRÚC Portfolio

0 Bình luận theo




Bình luận bài viết